* ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ) * تا آخر - 217 ابو الفتوح نوشته است : چون رسول عليه السلام از طعنه‌ى مشركان رنجور - دل شد در حقّ اينمردمان و غنيمتى كه آورده بودند توقيف كرد و خداى اين آيه فرستاد و رسول عليه السلام غنيمت قسمت كرد گفتند : يا رسول اللَّه . ما را بر اين غزا كه كرديم و اين رنج كه برديم هيچ ثوابى خواهد بودن ؟ خداى تعالى اين آيه فرستاد . كشف نوشته است : بعد از ايمان حديث هجرت كرد و هجرت بر دو قسم است : يكى ظاهر و ديگرى باطن امّا هجرت ظاهر دو طرف دارد : يكى آنك از ديار و اوطان و اسباب خويش هجرت كند و بطلب علم شود و طرف ديگر آن است كه بطلب معلوم شود و هر آن روش كه از اين دو طرف بيرون است آن را خطرى و وزنى نيست اشاره به اين است گفتار پيغمبر : « النّاس عالم او متعلَّم و ساير النّاس همج » « 1 » و تا نگوئى كه طالب علم و طالب معلوم هر دو بر يك رتبه‌اند كه طالب علم در روش خود است و طالب معلوم در كشش حقّ و آنكس كه در روش خود بود . در رنج و ماندگى و گرسنگى بماند چنان كه موسى در آن سفر كه طالب علم بود گفت : « آتنا غدائنا لقد لقينا من سفرنا هذا نصبا » « 2 » باز وقتى ديگر كه بطلب معلوم ميشد چنان مؤيّد بود بتأييد عصمت و كشش حقّ كه سى روز در انتظار سماع كلام حق بماند كه نه از ماندگى خبر داشت نه از گرسنگى . استاد بو علىّ دقاق گفت : نواخت طلبه‌ى علم به جائى رسيد كه فردا چون از خاك برآيند مركب ايشان پرهاى فرشتگان بود كه پيغمبر فرمود : ( ملائكه بال خود را به زير پاى طالبان علم مىگستراند ) چون مركب طلبه‌ى علم پر فرشتگان بود مركب طلبه‌ى معلوم خود در وهم چه آيد كه چون بود ؟ رفتار بتان خوب بر خاك حرام من ديده زمين كنم تو بر خاك خرام .

--> ( 1 ) مردم يا دانا هستند و يا بىدانش و ديگران پى گود هستند . ( 2 ) بياور نهارمان را كه از رنج سفر سخت كوفته شديم .